Wat betekent CBAM voor bedrijven?

 

Kris Verbeeck: 
De Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) is een Europese maatregel die ervoor zorgt dat ingevoerde producten dezelfde koolstofkosten dragen als producten die binnen de EU worden geproduceerd.

Kris, wat is de CBAM precies? 

 

Kris Verbeeck: 

De Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) is een instrument van de Europese Unie dat bedoeld is om koolstoflekkage te voorkomen. Dit gebeurt wanneer bedrijven productie verplaatsen naar landen met minder strenge klimaatregels, wat de effectiviteit van het Europese klimaatbeleid ondermijnt.
 

CBAM legt een koolstofprijs op aan bepaalde ingevoerde goederen op basis van hun CO₂-uitstoot. Importeurs moeten rapporteren over de emissies die verbonden zijn aan hun producten en certificaten aankopen die overeenkomen met deze uitstoot.
 

De maatregel is nauw verbonden met het EU Emissions Trading System (ETS) en zorgt ervoor dat zowel Europese als buitenlandse producenten een vergelijkbare koolstofkost dragen.

​

Welke bedrijven moeten voldoen aan CBAM? 

 

Kris Verbeeck: 

CBAM is van toepassing op bedrijven die bepaalde koolstofintensieve goederen importeren in de Europese Unie. In eerste instantie gaat het om sectoren zoals:

• Cement,

• IJzer en staal,

• Aluminium,

• Meststoffen,

• Elektriciteit,

• Waterstof.

​

Elke onderneming die deze goederen invoert in de EU is verantwoordelijk voor de CBAM-verplichtingen, ongeacht de grootte van het bedrijf. Dit betekent dat ook KMO’s die importeren onder de regelgeving kunnen vallen.
 

Sinds oktober 2023 bevindt CBAM zich in een overgangsfase, waarin bedrijven verplicht zijn om per kwartaal de embedded emissies van hun import te rapporteren, zonder dat er al financiële verplichtingen zijn. Vanaf 2026 start de definitieve fase, waarbij importeurs CBAM-certificaten moeten aankopen.

 

Wat is het doel van CBAM? 

​

Kris Verbeeck: 

Het belangrijkste doel van CBAM is het voorkomen van koolstoflekkage en het beschermen van de concurrentiepositie van Europese bedrijven die onder het ETS vallen.
 

Daarnaast stimuleert CBAM producenten buiten de EU om hun productieprocessen te verduurzamen, aangezien koolstofintensieve producten duurder worden bij invoer in de EU. Op die manier draagt CBAM bij aan de wereldwijde reductie van broeikasgasemissies en ondersteunt het de Europese ambitie om klimaatneutraal te worden tegen 2050.

​

Welke rapportageverplichtingen  moeten bedrijven naleven? 

 

Kris Verbeeck: 

Tijdens de overgangsperiode (2023–2025) moeten importeurs elk kwartaal rapporteren over:

De hoeveelheid ingevoerde goederen,
 

De directe en – indien relevant – indirecte emissies die gepaard gaan met de productie,

Eventuele koolstofprijzen die al betaald zijn in het land van oorsprong. Vanaf 2026 moeten bedrijven jaarlijks CBAM-aangiftes indienen en CBAM-certificaten aankopen op basis van de gerapporteerde emissies.
 

De berekening van emissies moet gebeuren volgens door de Europese Commissie vastgelegde methodologieën, waarbij steeds meer wordt overgeschakeld van standaardwaarden naar werkelijke emissiedata van leveranciers.

​

Hoe kunnen bedrijven zich voorbereiden op CBAM? 

 

Kris Verbeeck: 

Bedrijven kunnen zich voorbereiden op CBAM door eerst in kaart te brengen of en in welke mate zij onder de regeling vallen, met name door hun importstromen en betrokken producten te analyseren.

​

Vervolgens is het cruciaal om samen te werken met leveranciers om betrouwbare emissiedata te verzamelen. Dit vereist vaak nieuwe processen, systemen en contractuele afspraken binnen de waardeketen. Daarnaast is het belangrijk om interne verantwoordelijkheden duidelijk te definiëren en rapportageprocessen op te zetten die voldoen aan de CBAM-vereisten.
 

Tot slot kunnen bedrijven strategisch kijken naar alternatieve leveranciers, productie-optimalisaties of decarbonisatie-initiatieven om toekomstige kosten te beperken en competitief te blijven.

​

Waar kunnen bedrijven meer informatie vinden over CBAM? 

 

Kris Verbeeck: 

Meer informatie over CBAM is beschikbaar op de website van de Europese Commissie, waar ook richtlijnen, methodologieën en praktische handleidingen worden gepubliceerd. Daarnaast biedt de Europese CBAM Transitional Registry ondersteuning voor rapportage tijdens de overgangsperiode. Uiteraard staan wij bij Sustinera klaar om bedrijven te begeleiden bij de implementatie en strategische impact van CBAM.